Onderzoeksrapporten

  • Onderzoeksrapporten
  • Monitoringonderzoek naar pakket 1 en 2 BeweegKuur

    Uitgebreide samenvatting van publicatie monitoringonderzoek naar pakket 1 en 2 BeweegKuur: eindverslagformulier. Tussen 2008 en 2011 konden huisartsen de BeweegKuur aanbieden aan patiënten met overgewicht en obesitas. Met advies en begeleiding van een multidisciplinair team werden zij geholpen een gezonde, actieve leefstijl te ontwikkelen. Uit monitoringonderzoek van Universiteit Maastricht van onderzoeker Geert Rutten blijkt dat dat beter lukte naarmate deelnemers meer begeleiding kregen.

  • Van zorg naar sport en bewegen. Interviews met zorgverleners en sportaanbieders over de doorstroom van BeweegKuur-deelnemers vanuit de eerstelijns gezondheidszorg naar het lokale sport- en beweegaanbod.

    Een belangrijk element van de BeweegKuur is dat deelnemers doorstromen vanuit de zorg naar het lokale sport- en beweegaanbod. Zo kan gedragsverandering beter blijven bestaan. Vaak is de doorstroom nog niet optimaal. Dit onderzoek beschrijft de ervaringen van 18 zorgverleners en 25 sport- en beweegaanbieders met de BeweegKuur en de doorstroom van deelnemers vanuit de zorg naar het lokale sport- en beweegaanbod. De deelrapporten geven inzicht in een groot aantal knelpunten en oplossingsrichtingen. Knelpunten en oplossingsrichtingen waar zowel
    zorgverleners, sportaanbieders als beleidsmakers iets mee kunnen. Een deel van de oplossingen kan aangepakt worden op individueel niveau, maar vaak is samenwerking nodig met anderen.

     

    Van zorg naar sport. Interviews met zorgverleners en beweegaanbieders

     

     



  • Inhoudelijke monitor lokale netwerken BeweegKuur/GLI | Universiteit Maastricht (juli 2012)

    Inhoudelijke monitor lokale netwerken BeweegKuur/GLI

    Dit rapport beschrijft de inhoudelijke monitor lokale netwerken, die in 2011 is uitgezet om de voortgang van de lokale netwerkopbouw te monitoren. Op drie momenten in 2011 hebben ROS’en, GGD’en en provinciale sportraden gegevens ingevoerd in een digitale database over de lokale netwerkvorming in hun regio. De Universiteit Maastricht heeft deze gegevens op een rij gezet en geanalyseerd. Dit heeft een overzicht van (randvoorwaarden voor) lokale netwerkvorming per gemeente en per ROS regio opgeleverd. In het rapport leest u onder andere hoe de BeweegKuur locaties verdeeld zijn over de ROS regio’s, welke andere GLI’s en relevante preventieprojecten in de ROS regio’s aangeboden worden en welke professionals betrokken zijn bij de lokale netwerken. Verdere resultaten die beschreven worden in het rapport zijn:

    • in 78% van de gemeenten (N=365) is een sociale beweegkaart opgesteld en inzichtelijk voor zorgverleners;
    • 84% van de gemeenteambtenaren sport en 89% van de gemeenteambtenaren volksgezondheid (N=393) zijn geïnformeerd over de BeweegKuur/GLI en de kansen die dit biedt voor de verbinding tussen zorg, sport en bewegen in de wijk;
    • in 62% van de gemeenten (N=393) is de lokale netwerkvorming en samenwerking tussen zorg, sport en bewegen geborgd in lokaal beleid.

    L.G.M. Raaijmakers, J.H.M. Helmink, F.J.M. Hamers, S.P.J. Kremers, Univeristeit Maastricht (juli 2012)

  • Een gedeelde passie voor gezonder leven | Leerstoelgroep Gezondheid en Maatschappij. Wageningen University (juni 2012)

    'Een gedeelde passie voor gezonder leven' evaluatieonderzoek naar netwerken rondom de BeweegKuur en gecombineerde leefstijl interventies

    Het doel van het onderzoek is inzicht te krijgen in de factoren van belang voor duurzame netwerken, de resultaten die de netwerken boeken en de wijze waarop netwerken gefaciliteerd kunnen worden. Een tweede doel is het leveren van direct bruikbare kennis voor de netwerken.

    De netwerken zijn succesvol in het boeken van resultaten. De partners werken gezamenlijk aan de doelen rondom het bevorderen van een gezonde leefstijl en doen dit met veel enthousiasme. De energie die gecreëerd wordt door het boeken en delen van successen en door de onderlinge samenwerking speelt een cruciale rol in de netwerken.

    Resultaten op het niveau van de BeweegKuur/GLI zijn: gezondheidswinst van de deelnemers en verbetering van de patiëntgerichtheid. Resultaten van de netwerkvorming zijn het ontstaan van netwerken met een goede en multidisciplinaire samenwerking en het tot stand komen van een verbinding tussen eerstelijnslijnzorgprofessionals en sport. Echter, de doorstroom van deelnemers naar de sport is gering, ook als er passend aanbod is. Wanneer er wel doorstroom is, is er vaak warme en persoonlijke overdracht, een gesubsidieerd beweegaanbod en ondersteuning vanuit de gemeente of het welzijnswerk.

    Hartog F den, Wagemakers A, Vaandrager, L, Koelen M. Leerstoelgroep Gezondheid en Maatschappij. Wageningen University. (juni 2012)

  • Implementatie en continuering van de BeweegKuur: Monitorstudie onder zorgverleners najaar 2011 | Universiteit Maastricht (mei 2012)

    Implementatie en continuering van de BeweegKuur: Monitorstudie onder zorgverleners najaar 2011

     

    In het najaar van 2011 heeft de Universiteit van Maastricht een monitor gehouden onder zorgverleners van de BeweegKuur om hun ervaringen met de BeweegKuur te delen. Voor het eerst zijn BeweegKuur-instructeurs ook meegenomen in het onderzoek. In totaal reageerden 256 zorgverleners en 139 BeweegKuur-instructeurs op de vragenlijst. De top drie van belangrijkste resultaten die worden ervaren door de zorgverleners zijn het bespreekbaar en ‘behandelbaar’ maken van overgewicht, positieve resultaten op het gebied van fysieke en/of psychische gezondheid van deelnemers, en verbeterde samenwerking met andere zorgverleners. 80% of meer van de zorgverleners zien zelf deze resultaten. (Veel) minder vaak, door circa 35%, wordt er positief geoordeeld over aspecten die bij kunnen dragen aan de doorstroom van deelnemers naar het locale sport- en beweegaanbod: over kwaliteit en kwantiteit van het aanbod, over deelname van sport- en beweegaanbieders en gemeenten in het locale netwerk,  over contacten tussen zorgverleners en BeweegKuur-instructeurs, en over de inzet van de laatste groep bij de begeleiding van deelnemers.

     

    Een onderzoek onder zorgverleners en BeweegKuur-instructeurs naar belemmerende en bevorderende factoren bij de uitvoering van de BeweegKuur, ervaren resultaten, en netwerkvorming. Universiteit
    Maastricht (mei 2012).

  • Blessurepreventie in de BeweegKuur | Consument en Veiligheid, 2012.

    Blessurepreventie in de BeweegKuur

     

    Dit onderzoek had als doel om te achterhalen welke manier van voorlichting binnen de huisartsenpraktijk het beste werkt, om sporters te informeren over
    sportblessurepreventie  gericht op geblesseerde sporters en deelnemers aan de BeweegKuur. De onderzoeksgroep bestond uit 59 geblesseerde sporters, 34 BK-deelnemers , 20 huisartsen en zes leefstijladviseurs. Middels vragenlijsten en interviews zijn de onderzoeksvragen beantwoord. Aanbevelingen zijn het structureel toevoegen van blessurepreventie aan bestaande patiëntbrieven bij de huisarts en het structureel aanbieden van blessurepreventie door LSA/Fysiotherapeut  aan deelnemers aan de BeweegKuur.

    Consument en Veiligheid, 2012



     

  • Rapport proef met ActiefMET in de BeweegKuur | Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (oktober 2011)

    Rapport proef met ActiefMET in de BeweegKuur

     

    Dit onderzoek is op vier locaties uitgevoerd om de mogelijkheden van een digitaal registratiesysteem (ActiefMET) voor de deelnemers en hun begeleiders (zorgverleners en beweegbegeleiders) te verkennen.

     

    Er  waren hierbij 37 deelnemers en 15 professionals betrokken: 6 Leefstijladviseurs, 4 fysiotherapeuten, 2 diëtisten en 3 BeweegKuur-instructeurs (BKI’s).


    De locaties hebben ongeveer 3 maanden met het systeem gewerkt alvorens het gebruik ervan is geëvalueerd middels een (online) vragenlijst. Het algemene beeld is dat het systeem de deelnemers ondersteunt bij het volhouden van het beweegprogramma in de BeweegKuur en dat zowel de deelnemers zelf als de zorgverleners en de BeweegKuur-instructeurs (BKI’s) meer inzicht hebben gekregen in het beweeggedrag van de deelnemers.
    Ook ondersteunt ActiefMET het zelfmanagement van de deelnemers. De communicatie tussen zorg en sport en zorgverleners onderling was in deze proef niet gemakkelijker of beter geworden.

     

    Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (oktober 2011)

     

  • Pilotevaluatie netwerkvorming rondom de BeweegKuur 'Van vonkjes naar vuurtjes' | Wageningen Universiteit (juni 2011)

    Pilotevaluatie netwerkvorming rondom de BeweegKuur 'Van vonkjes naar vuurtjes'

     

    Het doel van dit pilotonderzoek was het evalueren van de lokale en regionale
    netwerkvorming rondom de BeweegKuur. Hiertoe is onderzocht hoe de netwerkvorming vorm is gegeven, wat de successen en knelpunten zijn en welke werkwijzen geschikt zijn voor het evalueren van de netwerkvorming. De methoden voor het onderzoek bestaan uit een documentanalyse van de implementatieplannen van de betrokken regionale netwerken, 12 interviews met coördinatoren van netwerken en 4 focusgroepgesprekken met netwerken.
    Uit de evaluatie blijkt dat de regionale en lokale netwerken die gevormd zijn de implementatie van de BeweegKuur bevorderen. Met name de verbinding tussen preventie en (integrale) zorg wordt ervaren als een aanwinst voor gezondheidsbevordering. Toch behoeft doorstroom van deelnemers naar het lokale sport- en beweegaanbod nog veel aandacht.

     

    Pilot evaluatie netwerkvorming rondom de BeweegKuur. Gezondheid en Maatschappij, Wageningen Universiteit, (juni 2011). Wagemakers A, Hartog F den, Vaandrager L.

  • Lange termijn evaluatie onder deelnemers aan de BeweegKuur | Universiteit Maastricht (mei 2011)

    Lange termijn evaluatie onder deelnemers aan de BeweegKuur

     

    Deze studie beschrijft de mate van gedragsverandering van deelnemers die in 2008 zijn ingestroomd in de BeweegKuur. De BeweegKuur richtte zich toen op de doelgroep met (pre)diabetes. Het doel van de huidige studie is om bevorderende en belemmerende factoren van het proces van uitstroom uit de BeweegKuur te achterhalen. In dit onderzoek staat de vraag welke persoonlijke- en omgevingsfactoren de motivatie voorspellen om de aanbevolen gedragingen vol te houden centraal. Dit onderzoek is
    gedaan onder 129 oud-deelnemers  van de BeweegKuur, die een jaar na het beëindigen een vragenlijst hebben ingevuld. Ruim de helft van de respondenten geeft aan tijdens en na afloop van de Beweegkuur meer te zijn gaan bewegen en gezonder te zijn gaan eten. Ten opzichte van de eerste meting zijn respondenten significant meer gaan bewegen, zowel het wandelgedrag als zware lichamelijke activiteiten zijn toegenomen. Bijna 60% van de respondenten heeft dankzij deelname aan de BeweegKuur een beweegactiviteit gevonden die bij hen past en voor ruim 60% van de respondenten is (meer) bewegen een gewoonte geworden. Ook blijkt uit de studie dat deelname aan de BeweegKuur een positieve invloed heeft gehad op het zelfgerapporteerde voedingspatroon. Ongeveer de helft van de respondenten voelt zich een jaar na afloop van de BeweegKuur beter, fitter
    en/of gezonder. Respondenten zijn over het algemeen dan ook positief over de BeweegKuur, al heeft de meerderheid behoefte aan langere begeleiding van de leefstijladviseur.  Respondenten zijn een jaar na afronding van de BeweegKuur redelijk gemotiveerd om het (gezonde) gedrag vol te houden en hebben er ook redelijk veel vertrouwen in dat zij hierin zullen slagen.

     

    Resultaten van een follow-up meting naar gedragsverandering bij deelnemersvan de BK die in 2008 zijn gestart. Universiteit Maastricht (mei 2011) .

     

  • Implementatie van de BeweegKuur: Monitorstudie onder zorgverleners | Universiteit Maastricht (maart 2011)

    Implementatie van de BeweegKuur: Monitorstudie onder zorgverleners

     

    Dit rapport beschrijft de resultaten van een evaluatie monitor onder alle betrokken zorgverleners in de BeweegKuur die is uitgevoerd in oktober en november 2010. Het doel van deze evaluatie was om te achterhalen welke belemmerende en bevorderende factoren en daarnaast welke verbeterpunten de invoering van de BeweegKuur met zich meebrengt. De BeweegKuur werd op 139 verschillende locaties aangeboden, verdeeld over alle ROS regio’s in
    Nederland. In totaal
    vulden 405 zorgverleners (leefstijladviseurs, fysiotherapeuten, diëtisten, huisartsen en praktijkondersteuners van
    de huisarts)
    een digitale vragenlijst in. De vragenlijst bevatte vragen over onder andere de materialen in de BeweegKuur, de inclusiecriteria en het doorverwijzen van deelnemers, de contacten binnen het multidisciplinaire team en open vragen over de ervaren belemmerende en bevorderende factoren. Deze evaluatie onder zorgverleners heeft concrete verbeterpunten van de BeweegKuur aan het licht gebracht. Door middel van aanpassing van de inhoud en implementatie van de interventie kunnen de geïdentificeerde verbeterpunten leiden tot een verdere optimalisatie van de BeweegKuur. 

     

    Een onderzoek naar belemmerende en bevorderende factoren bij de uitvoering van de BeweegKuur. Universiteit Maastricht (maart 2011).

  • NASB en BeweegKuur: met elkaar verbonden? | DSP (februari 2011)

    NASB en BeweegKuur: met elkaar verbonden?

     

    Een inventariserend en verkennend onderzoek naar netwerkvorming rondom de BeweegKuur en NASB (Nationaal Actieplan Sport en Bewegen). Er zijn kwalitatieve open interviews gehouden bij twaalf NASB-gemeenten met een BeweegKuurlocatie. Conclusie is dat de (voorzichtige) samenwerking tussen de netwerken die in sommige gemeenten plaatsvindt heeft als belangrijkste resultaat de doorstroom naar laagdrempelig sport- en beweegaanbod voor de deelnemers.



    Aanbevelingen die gedaan worden aan gemeenten zijn het nemen van de regie, zorgen voor laagdrempelig sport-/en beweegaanbod, het koppelen van interventies en het betrekken van sportverenigingen als maatschappelijke partner.

     

    Een analyse van de relatie tussen de netwerken van NASB en BeweegKuur Amsterdam: DSP (feburari 2011) De Groot, M en Lagendijk, E.



     

  • Pilot BeweegKuur overgewicht & obesitas. Resultaten van een follow-up meting onder deelnemers | Universiteit Maastricht (januari 2011)

    Pilot BeweegKuur overgewicht & obesitas. Resultaten van een follow-up meting onder deelnemers

     

    Het rapport beschrijft de ervaringen van deelnemers die meedoen aan de doorontwikkelde BeweegKuur, voor mensen met overgewicht en obesitas. 27 deelnemers gaven informatie over de BeweegKuur zelf, begeleiding, en kosten.

     

    Universiteit Maastricht (januari 2011)

     

     

  • Groepsbijeenkomsten met de Leefstijladviseur | ResCon, research & consultancy, Amsterdam, (augustus 2010)

    Groepsbijeenkomsten met de Leefstijladviseur

     

    In dit rapport is verslag gedaan van een oriënterend kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van deelnemers van een Gezamenlijk Medisch Consult, met de leefstijladviseur en diëtist, en effecten op het voeding- en beweegpatroon van de deelnemers. Tevens zijn de uitkomsten gerapporteerd van telefonische interviews met de leefstijladviseurs over hun ervaringen met een Gezamenlijk Medisch Consult. Het doel van het onderzoek is na te gaan of de veronderstelde positieve effecten van een groepsgerichte aanpak bij de BeweegKuur ook daadwerkelijk optreden en een dergelijke aanpak bij de verdere implementatie van de BeweegKuur navolging verdient.

     

    Onderzoek naar de ervaringen met een Gezamenlijk Medisch
    Consult.
    ResCon, research & consultancy,  Amsterdam (augustus 2010)

  • Doorontwikkeling van de BeweegKuur Obesitas & Overgewicht | Universiteit Maastricht (juni 2010)

    Doorontwikkeling van de BeweegKuur Obesitas & Overgewicht

     

    Het onderzoek richtte zich op een evaluatie van deze doorontwikkeling van de BeweegKuur voor overgewicht en obesitas, bij zowel zorgprofessionals als deelnemers. De voorgaande versie van de BeweegKuur had als doelgroep mensen met (pre-)diabetes. Voor dit onderzoek werden zowel kwantitatieve als kwalitatieve onderzoeksmethoden gebruikt. Het kwalitatieve onderzoek bestond uit interviews met zorgverleners van vijf pilotlocaties en focusgroepen met diëtisten en deelnemers van dezelfde locaties. Het kwantitatieve gedeelte van dit onderzoek werd uitgevoerd door middel van een vragenlijst voor deelnemers en een evaluatievragenlijst na afloop van
    voedingsvoorlichtingen voor zowel deelnemers als diëtisten. Tot slot werden de registratieformulieren, welke de leefstijladviseurs voor elke deelnemer hadden bijgehouden, opgevraagd en geanalyseerd. Het rapport geeft aan op welke terreinen de inhoud en implementatie van de BeweegKuur verbeterd kan worden.

     

    Een onderzoek naar belemmerende en bevorderende factoren bij de uitvoering van de BeweegKuur voor overgewicht en obesitas. Universiteit Maastricht (juni  2010)

  • Implementatie van de BeweegKuur in de regio; evaluatie onder ROS-adviseurs | Universiteit Maastricht (juni 2010)

    Implementatie van de BeweegKuur in de regio; evaluatie onder ROS-adviseurs

    In april 2010 is gestart met het evalueren van de bevindingen en meningen van ROS-adviseurs die met de BeweegKuur werken. Middels een vragenlijst werd de adviseurs gevraagd naar hun mening over de BeweegKuur in het algemeen, de samenwerking met zorgverleners en externe partijen, de financiering en tijdsdruk van de BeweegKuur en de stand van zaken in het opzetten en bijhouden van de sociale kaart. Enkele bevindingen uit dit onderzoek waren:

    • De ROS-adviseurs bleken uiteenlopende opvattingen te hebben over hun
      taak in het kader van de BeweegKuur;  
    • De ROS-adviseurs vonden het vervelend dat gedurende het proces veel
      zaken wijzigden.  ROS-adviseurs hadden behoefte aan continuïteit en intervisie en aan evaluatie onderling en met NISB.
    • De samenwerking met externe partijen en de ROS verliep goed, al was er met welzijnsorganisaties in veel gevallen nog geen of slechte samenwerking. Ook zorgverzekeraars waren niet altijd aanwezig bij overleg tussen verschillende externe partijen. 
    • De taakverdeling voor het opzetten en bijhouden van de sociale kaart
      was in veel ROS regio’s nog onduidelijk.
    • De financiering van de BeweegKuur voor locaties is vaak niet toereikend.

    Universiteit Maastricht, juni 2010

  • Een jaar BeweegKuur, en dan? Een onderzoek naar de bevorderende en belemmerende contextuele factoren Periode januari – december 2009 | Universiteit Maastricht (januari 2010)

    Een jaar BeweegKuur, en dan? Een onderzoek naar de bevorderende en belemmerende contextuele factoren Periode januari – december 2009 

    Dit rapport beschrijft twee typen onderzoek: een kwalitatief  onderzoek dat bestond uit het houden van interviews met de zeven ROS-adviseurs uit de regio’s waar de BeweegKuur in 2008 al is ingevoerd en interviews met acht medewerkers van externe partijen, en een kwantitatieve onderzoek onder deelnemers die in 2008 zijn begonnen zijn met de BeweegKuur en bij uitstroom uit de BeweegKuur een derde vragenlijst hadden ontvangen. De
    derde vragenlijst werd door 84 respondenten ingevuld. Daarnaast hebben
    deelnemers die vroegtijdig zijn gestopt met de BeweegKuur ook een vragenlijst ontvangen, om de redenen te achterhalen waarom deze patiënten zijn gestopt. Deze stoplijst is door 16 respondenten ingevuld.
    Beide typen onderzoek leiden tot aanbevelingen voor aanpassingen in de inhoud en implementatie van de BeweegKuur.

     

    Een onderzoek naar de bevorderende en belemmerende contextuele factoren
    Universiteit Maastricht

    Periode januari – december 2009

  • Kosteneffectiviteit beweeg- en dieetadvisering bij mensen met (hoog risico op) diabetes mellitus type 2 | Literatuuronderzoek en modelsimulaties rondom de Beweegkuur. RIVM-rapport 260401005, RIVM, 2008

    Kosteneffectiviteit beweeg- en dieetadvisering bij mensen met (hoog risico op) diabetes mellitus type 2 

    Dit rapport beschrijft de resultaten van literatuuronderzoek en modelberekeningen die het RIVM deed naar de kosteneffectiviteit van beweeg- en dieetadvisering bij mensen met (hoog risico op) diabetes mellitus type 2. Leefstijlbegeleiding op maat levert een aanzienlijke gezondheidswinst op bij mensen met diabetes of bij mensen die door verstoorde glucosetolerantie(IGT) en/of overgewicht een hoog risico lopen de ziekte te krijgen. Begeleiding tot 400 euro per persoon levert meer gezondheidswinst op dan het basispakket en is kosteneffectief. De resultaten zijn relevant voor de samenstelling van het basispakket van de zorgverzekering. Het RIVM berekende van vier leefstijlpakketten de kosteneffectiviteit in kosten per QALY. Een QALY staat gelijk aan een gewonnen levensjaar in goede gezondheid. De kosten van de pakketten varieerden van 150 tot 1150 euro per patiënt in het eerste behandeljaar. Voor mensen met overgewicht kost een QALY 900 tot 8.600 euro; voor patiënten met diabetes type 2 is dat 3.900 tot 26.100 euro. Deze ramingen hangen af van de kosten van het
    pakket en de leeftijd van de patiënt en nemen de medische kosten in gewonnen levensjaren mee. Zonder deze kosten kan de leefstijlbegeleiding kostenbesparend zijn bij mensen met overgewicht of IGT.

     

    Literatuuronderzoek en modelsimulaties rondom de Beweegkuur. RIVM-rapport 260401005, RIVM, 2008.

  • eCoach voor de BeweegKuur | De ontwikkeling van een persoonlijke computerassistent ter ondersteuning van een gezonde leefstijl. TNO-rapport TNO/LS 2010.008. (2012)

    eCoach voor de BeweegKuur 

    Het onderzoek richtte zich op de vraag hoe een eCoach deelnemers aan de BeweegKuur kan ondersteunen bij zelfmanagement, met name het zelfstandig onderhouden van een gezonde en actieve leefstijl, en hierdoor bijdragen aan het behapbaar houden van de zorgvraag. Er werd gewerkt via twee methodes: Situated Cognitive Engineering en Intervention Mapping.

    Vanuit deze methodes zijn 5 onderzoeksactiviteiten uitgevoerd:
    (a) bestaand onderzoek naar de BeweegKuur is bestudeerd, (b) focusgroepen zijn gehouden met 16 zorgverleners en 13 deelnemers, (c) 14 bestaande eCoaches zijn geïnventariseerd en beoordeeld door acht personen, (d) zorgverleners en 122 deelnemers, en (e) een eCoach proof-of-concept is ontwikkeld en geëvalueerd door acht deelnemers aan de Beweegkuur.

    Het functioneel ontwerp van de eCoach lijkt deelnemers aan de BeweegKuur te ondersteunen bij het zelfstandig onderhouden van een gezonde en actieve leefstijl. In het vervolg zal de eCoach proof-of-concept verder uitgewerkt, toegepast en geëvalueerd moeten worden, waarbij opgemerkt dat een eCoach geen vervanging is van face-to-face contact maar een aanvulling.

    De ontwikkeling van een persoonlijke computerassistent ter ondersteuning van een gezonde leefstijl. TNO-rapport TNO/LS 2010.008. (2012). Blanson Henkemans O.A., Otten W., Spanjers A.

     

Lees ook de verschillende andere documenten